kennisbank/starten met bouwen/artikel

Welke studies heeft uw nieuwbouw nodig, en in welke volgorde?

laatst bijgewerkt: augustus 2026·leestijd: 5 minuten·team basement

het antwoord in het kort

Bij een nieuwbouw met vergunning zijn vier studies verplicht: EPB-verslaggeving, ventilatieverslaggeving, veiligheidscoördinatie (zodra twee of meer aannemers werken) en de keuring van de privéwaterafvoer vóór de rioolaansluiting. Daarnaast verdienen een luchtdichtheidsmeting, een warmteverliesberekening en een plaatsbeschrijving van de aanpalende panden zichzelf meestal terug. De volgorde bepaalt het resultaat: de belangrijkste beslissingen vallen in de ontwerpfase.

De verplichte vier

EPB-verslaggeving. Elke nieuwbouw met vergunning valt onder de EPB-eisen: E-peil, S-peil, isolatie, technieken en hernieuwbare energie. De verslaggever stelt u best vóór de startverklaring aan, zodat het advies het ontwerp nog kan verbeteren.

Ventilatieverslaggeving. Voor woongebouwen gelden ventilatie-eisen binnen EPB. Het voorontwerp hoort bij de startverklaring, het prestatieverslag met gemeten debieten bij de aangifte.

Veiligheidscoördinatie. Verplicht zodra twee of meer aannemers op de werf komen, ook na elkaar. De coördinator-ontwerp moet aangesteld zijn vóór de aanvraag van de omgevingsvergunning; onder 500 m² regelt de architect dat, het ereloon is voor de bouwheer.

Keuring privéwaterafvoer. Vóór uw woning op de openbare riolering aangesloten wordt, controleert een erkend keurder of afval- en regenwater correct gescheiden zijn.

De studies die zichzelf terugverdienen

Een stabiliteitsstudie is voor de draagstructuur van elke nieuwbouw noodzakelijk; ze verloopt via de architect of via één loket samen met uw andere studies. Daarnaast zijn drie studies niet verplicht, maar bijna altijd de moeite waard.

De luchtdichtheidsmeting vervangt de ongunstige standaardwaarde in de EPB-berekening door uw gemeten prestatie; bij een zorgvuldig gebouwde woning levert dat vaak meerdere E-peilpunten op, meer dan de meting kost. De warmteverliesberekening dimensioneert uw warmtepomp of ketel per ruimte: te groot kost geld, te klein comfort. En de plaatsbeschrijving van de aanpalende panden is uw bewijs bij schadediscussies met de buren, en vaak een eis van de ABR-verzekering.

De volgorde: elke studie heeft zijn moment

FaseWat gebeurt er?
ontwerpfaseEPB-ontwerpberekening en advies, ventilatievoorontwerp, stabiliteitsstudie, warmteverliesberekening, en de aanstelling van de veiligheidscoördinator-ontwerp vóór de vergunningsaanvraag.
vóór de werkenStartverklaring ingediend, plaatsbeschrijving van de aanpalende panden opgemaakt, veiligheidscoördinatie verwezenlijking actief.
tijdens de werkenWerfbezoeken veiligheidscoördinatie, stavingsstukken verzamelen, luchtdichtheidsmeting zodra het gebouw luchtdicht is afgewerkt.
oplevering & gebruikKeuring privéwaterafvoer vóór de rioolaansluiting, EPB-aangifte binnen 12 maanden na ingebruikname.

De rode draad: wie in de ontwerpfase start, kan nog sturen. Wie pas bij de werf begint, kan alleen nog vaststellen.

Waarom één dossier loont

Deze studies delen dezelfde plannen en beïnvloeden elkaar: de ventilatiekeuze weegt op het E-peil, de luchtdichtheid ook, de warmteverliesberekening bepaalt mee welke technieken de EPB-eisen halen. Wie elke studie bij een andere partij bestelt, levert dezelfde plannen vier keer aan en mag zelf de tegenstrijdigheden bewaken. In één dossier vertrekken alle studies van dezelfde plannen, worden wijzigingen overal doorgetrokken en worden werfbezoeken gecombineerd.

zelf checken

Twijfelt u wat er voor úw situatie geldt, ook bij renovatie, verkoop of verhuur? De projectcheck toont het meteen: per studie verplicht, vaak verplicht of aangeraden, met de bron erbij.

start de projectcheck
bronnen
  • Energiedecreet en Energiebesluit (VEKA)
  • KB van 25 januari 2001 betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen
  • Algemeen Waterverkoopreglement
veelgestelde vragenka / 02

Nog even scherpstellen.

Wanneer stel ik de EPB-verslaggever en de veiligheidscoördinator aan?
Zo vroeg mogelijk in de ontwerpfase. De veiligheidscoördinator-ontwerp moet formeel aangesteld zijn vóór de aanvraag van de omgevingsvergunning; de EPB-verslaggever vóór de startverklaring, maar zijn advies is het meest waard wanneer het ontwerp nog kan bewegen.
Kan ik studies later nog toevoegen?
Ja, maar niet altijd met hetzelfde resultaat. Een warmteverliesberekening kan op elk moment, een luchtdichtheidsmeting pas zodra het gebouw luchtdicht is afgewerkt, en een plaatsbeschrijving heeft alleen waarde vóór de werken beginnen.
Moet dat allemaal bij één bureau?
Nee, het mag versnipperd. Maar omdat de studies dezelfde plannen delen en elkaars resultaat beïnvloeden, bespaart één dossier u aanleverwerk, tegenstrijdigheden en losse opvolging.
lees ookka / 03

Verder in de kennisbank.

uw projectka / 04

Weten welke studies úw project nodig heeft?

Doe de projectcheck: u ziet meteen wat verplicht, vaak verplicht of aangeraden is, met de bron erbij.

start de projectcheck of vraag meteen een offerte