De regel in één zin
Het KB van 25 januari 2001 betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen verplicht de aanstelling van een veiligheidscoördinator op elke bouwplaats waar meer dan één aannemer werkzaamheden uitvoert. Daarbij maakt het niet uit of die aannemers gelijktijdig of na elkaar werken, en of er een vergunning nodig is.
De term "aannemer" is bovendien ruimer dan u denkt. Ook de leverancier die stortklaar beton komt gieten en het nutsbedrijf dat de aansluitingen plaatst, tellen mee. Wie ruwbouw, technieken en afwerking door verschillende partijen laat uitvoeren, wat in de praktijk bijna altijd het geval is, valt dus onder de coördinatieplicht. Het enige geval zonder plicht: aantoonbaar één aannemer die álle werken uitvoert, en dat is zeldzaam.
Wie stelt aan, en wie betaalt?
De rolverdeling hangt af van de totale oppervlakte van de bouwplaats:
| Bouwplaats | Wie stelt de coördinator aan? |
|---|---|
| kleiner dan 500 m² | De architect, vóór de aanvraag van de omgevingsvergunning. De bouwheer wordt mee in het coördinatiecontract opgenomen omdat hij instaat voor het ereloon. |
| 500 m² of groter | De bouwheer zelf. De documenten worden opgemaakt volgens de wettelijke rolverdeling voor grote bouwplaatsen. |
Onthoud dus: de bouwheer betaalt altijd het ereloon, ook wanneer de architect formeel de aansteller is. En het moment telt: de coördinator-ontwerp moet aangesteld zijn vóór de vergunningsaanvraag ingediend wordt, niet pas wanneer de werken starten.
Wat doet die coördinator eigenlijk?
De coördinatie loopt in twee fasen. In de ontwerpfase analyseert de coördinator de plannen en stelt hij het veiligheids- en gezondheidsplan op; architect en aannemers verwerken die gegevens in hun lastenboeken, en elke aannemer bezorgt vóór de start een ondertekende intentieverklaring. Tijdens de verwezenlijking bezoekt de coördinator de werf onaangekondigd, deelt hij zijn verslagen met alle partijen en houdt hij het coördinatiedagboek bij.
Bij de oplevering volgt het sluitstuk: het postinterventiedossier, met as-builtinformatie en de verantwoording van materiaalkeuzes. Dat dossier hoort levenslang bij het gebouw en wordt bij elke latere verkoop mee overgedragen.
Wat riskeert u zonder coördinator?
Meer dan een vermaning. Inbreuken op de coördinatieverplichtingen vallen onder het Sociaal Strafwetboek, en sinds 1 februari 2026 worden de geldboetes vermenigvuldigd met factor tien.
Een strafrechtelijke geldboete kan oplopen tot €10.000 per inbreuk. De FOD WASO kondigde bovendien meer inspecties aan, met specifieke aandacht voor bouwplaatsen en veiligheidscoördinatie. Daarnaast spelen persoonlijke aansprakelijkheid en mogelijke discussies met de beroeps- of ABR-verzekering.
Voor architecten weegt dit dubbel: bij bouwplaatsen onder 500 m² is een laattijdige of ontbrekende aanstelling hún verantwoordelijkheid, ook wanneer de bouwheer aarzelde over de kost.
Met Architect+, de partnerformule powered by basement, is het VC-ontwerp geregeld vóór de vergunningsaanvraag, in elk dossier, voor een vast jaarbedrag vanaf €360 per jaar. Geen losse offertes meer, geen vergeten aanstellingen.
ontdek architect+ →Praktisch: wanneer en hoe regelt u dit?
Het juiste moment is de ontwerpfase, zodra duidelijk is dat het project er komt. De aanstelling moet immers rond zijn vóór de vergunningsaanvraag, en een coördinator die het ontwerp nog kán beïnvloeden, levert meer op dan een die achteraf aanschuift. De kost hangt af van de omvang en de duur van de werf; vraag een prijs vooraf, dan is er nadien geen discussie.
- KB van 25 januari 2001 betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen
- Sociaal Strafwetboek, art. 101-102 · wet van 19 december 2025
- FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD WASO)